Abdest, belli organları
usulüne uygun olarak yıkamak ve meshetmek suretiyle
yapılan bir temizliktir.
Abdest her şeyden önce her türlü pislik ve kirlilikten
kurtulmak, yani maddî ve manevî bütün pislik ve
mikroplardan uzak kalmak için İslam'ın emrettiği önemli
bir ibadettir.
Mikrobun en kolay
ürediği yer ağızdır. Ağızdan başlayarak el, yüz ve
ayakların günde beş defa temizlenmesi İslam'ın temizliğe
verdiği önemi gösterir.
Böylelikle
İslam yüzyıllar önce temizliğin üzerinde durup
insanoğlunu maddî-manevî her türlü pislik ve mikroptan
korumayı hedeflemiştir.
Bunun yanında abdest
alan bir insan, kendini manen temiz ve rahat hisseder ve
bu güzel his ve temiz duyguyla Allah'a ibadete durur.
Bu da
ruhun temizliğini sağlamaktadır.
İnsanın yaratılış
gayesi olan Allah'a kulluk böyle bir temizleme ameliyesi
ile başlayınca insanoğluna vereceği zevk ve rahatlığın
değeri sonsuzdur.
İnsan abdestle bedenen ve manen temizlendikten sonra
Allah'ın huzuruna çıkar.
Böyle
bir temizlenme ile günlük bütün yorgunlukları ve yükleri
geride bırakır.
Abdest almakla, dünyevî ve uhrevî bir çok fazilet ve
güzellikler elde edilir.
Hz.
Peygamber (s.a.s.) abdestle ilgili olarak şöyle
buyururlar;
"Bir müslüman abdest alıp yüzünü yıkadığında, yüzündeki
azaların işlediği bütün günahları; el ve ayaklarını
yıkadığında el ve ayaklarıyla işlediği bütün hata ve
günaları, su damlalarıyla beraber akıp gider ve
kendiside tertemiz olur.
Hatta
kirpik ve tırnak diplerindeki günahlarından eser kalmaz.
Adap ve erkanına
uymak suretiyle abest alıp kıbleye dönerek: "Eşhedü en
la ilahe illallahü vahdehu la şerike leh ve eşhedü enne
Muhammeden abdühü ve Rasülühü" diyen bu kul için cennet
kapıları açılmıştır; o, cennet kapılarının dilediğiden
içeri girer.
"(Müslim Tahare, 32,
33; Tirmi Tahare, 2).
Abdestsiz Olarak Yapılması Yasak Olan Hususlar:
1-
Namaz kılmak.
2-
Kur'an-ı Kerim'e el sürmek.
3-
Tilavet secdesi yapmak.
4-
Cenaze namazı kılmak.
5-
Kabe'yi tavaf etmek.
Abdestin Farzları
1 -
Yüzü Yıkamak
Yüzün bir defa yıkanması farzdır.
Yüzün sınırları,
saçın bittiği yerden sakal veya çene altına, kulakların
köklerine kadar olan bölümdür.
Gözlerin içine suyun
ulaştırılması gerekmez.
Ancak abdest alırken
gözler sıkılmaz, tamamen açık bırakılmaz.
Normal bir şekilde
yüz yıkanır.
Dudaklar yumulduğu
zaman, dışarda kalan kısımlar yüzün sınırlarıdır.
Sakal, bıyık ve
kaşın altına suyu ulaştırmak gereklidir.
2-
Kolları Yıkamak
Parmak uçlarından kol dirseklerine kadar -dirsekler de
dahil- olan kısmı bir defa yıkamak farzdır.
Eğer iğne ucu kadar
kuru bir yer kalırsa veya tırnağının altına suyu
geçirmeyecek (hamur, boya, çamur vb.) bir madde
bulunursa, abdest alınmış sayılmaz.
Ancak boyacıların
tırnaklarındaki boyalardan kaçınmanın mümkün
olmamasından dolayı bunlar abdeste zarar vermez.
Tırnaklar parmak
uçlarından dışarı taşacak kadar uzamış olursa o
fazlalığı da yıkamak gerekir.
Bir kimse abdest
aldıktan sonra bu uzamış tırnağı keserse abdestini
yenilemesi gerekmez.
Parmakta yüzük var
ve bu geniş ise abdest alırken bunu oynatmak sünnet,
eğer yüzük dar ve altına su geçirmeyecek kadar parmağa
oturmuşsa onu oynatmak farzdır.
3-
Başı Meshetmek
Mesh, sözlükte eli bir şeyin üzerinden geçirmek
demektir.
İbadet hukukunda ise
suyun bir vücut organına isabet etmesidir.
Başın
meshedilmesindeki farz oranı alın miktarıdır.
Bu miktar ise başın
dörtte biridir.
Meshederken üç veya
daha fazla parmağı kullanmak gerekir.
İki parmakla yapılan
mesh caiz değildir.
Başa giyilen sarık
veya takke üzerine meshetmek geçerli değildir.
Kadınlar da baş
örtüleri üzerine meshedemezler.
4-
Ayakları Yıkamak
Sağlam ve çıplak ayakları topuklarıyla birlikte bir defa
yıkamak farzdır.
Yaralı veya mestle
örtülü ayakları yıkamaya gerek olmayıp sadece meshetmek
yeterlidir.
Maide Süresi 6.
ayette geçen topuk = ka'b, ayağın iki tarafından inak
kemiğine bitişik kemiktir.
Rasulullah (s.a.s.): "Vay
ateşten o topukların haline... " (Buhari, İlim 30; Vudü',
27,29; Müslim, Tahare, 25-28,30; Ebû Davud, Tahare, 46)
buyurduğu ve ayakların tamamen yıkanmasını emrettiği
bilinmektedir.
Bir kimsenin
ayağında yarık varsa ve o yarığa su sızdırmayan bir ilaç
sürülmüşse, o kimse ayağını yıkadığı zaman, su yarığın
altına geçmezse bu durumda su, ayağa zarar verecekse
abdest yerine getirilmiş sayılır ve bu caizdir.
Ancak su zarar
vermiyorsa abdest tam olarak alınmış sayılmaz.
Dolayısıyla zarar
vermediği takdirde yarıklara su ulaşacak şekilde yıkamak
gereklidir.
ABDESTİN SÜNNETLERİ
1-
Abdeste başlarken "Euzu ve Besmele" çekmek.
2-
Abdeste niyet etmek.
3-
Önce bileklere kadar elleri yıkamak.
4-
Misvak kullanmak veya dişleri parmakla ovalamak.
5-
Ağıza ve burna üçer defa su vermek. (mazmaza ve istinşak)
6-
Kulakları, boynu mesh etmek.
7-
Başın tamamını mesh etmek.
8 -
Yıkanması gereken uzuvları üçer defa yıkamak.
9-
Abdeste organları ara vermeden yıkayarak devam etmek.
10-
Sırayı bozmamak.
11-
Abdest almaya sağ taraftan başlamak
ABDESTİN EDEBLERİ
1-
Abdest alırken başkasından yardım istememek.
2-
Abdest alırken suyun sıçramaması için dikkatli
davranmak.
3-
Kıbleye doğru yönelmek.
4-
Gereksiz yere konuşmamak.
5-
Niyet ederken dil ile niyet etmek.
6-
Her uzvu iyice ovmak.
7-
Abdest dualarını okumak.
8-
Kullanılmış su ile abdest almamaya dikkat etmek.
9-
Her uzvu yıkarken niyeti korumakla birlikte "Bismillah"
demek.
10-
Kulağı meshederken serçe parmaklarının uçlarıyla kulak
deliklerini meshetmek.
11-
Burna ve ağıza suyu alırken sağ eli kullanmak.
12-
Sol el ile sümkürmek.
13-
Özür sahibi olmayan kimsenin namaz vaktinden önce abdest
alması.
14-
Abdest bittikten sonra kıbleye karşı ayakta kelime-i
şehadet getirmek ve dua yapmak, biraz su içmek.
15-
Durgun ve akarak yer değiştiren sular ile birikinti
halindeki sulara ve Kıble'ye karşı abdest bozulmaz.
ABDESTİ BOZAN DURUMLAR
1-
İdrar veya dışkı yollarından yani ön ve arkadan herhangi
bir şeyin çıkması. (İdrar, dışkı, yel, vedi, mezi, meni,
kurt vb.)
2-
Aklın idrak gücünü gideren hususlar; uyumak, bayılmak,
delirmek, sarhoş olmak vs.dir.
Ancak
oturduğu yerde kıpırdamadan uyuyan kimsenin abdesti
bozulmaz.
3-
Vücudun herhangi bir yerinden kan, irin veya sarı su
çıkması ve etrafına yayılması.
Ağızdan akan kana bakılır, şayet bu kan tükrük kadar
veya tükrükten fazla ise abdesti bozulur.
4-
Ağız dolusu kusmak.
5-
Cinsi münasebette bulunmak.
6-
Tam olarak cinsi ilişki olmasa bile kadın ve erkeğin
çıplak ve ince bir elbise ile vucutlarının veya tenasül
uzuvlarının birbirine değmesi.
7-
Teyemmüm yapan kimsenin su bulması.
8-
Namazda sesli gülmek.
ABDESTİ BOZMAYAN DURUMLAR
1-
Kişinin ön veya arka yollarından başka vücudunun
herhangi bir yerinden kan çıkıp, bir damla halinde
kalması.
2-
Kabuk bağlamış bir yaranın kan çıkmadan kabuğunun
düşmesi.
3-
Yaradan, burundan yahut kulaktan bir vücud kurdunun
düşmesi.
4-
Tenasül uzvuna (cinsi organına) el sürmek.
5-
Kadın vücudunun herhangi bir yerine dokunmak.
6-
Ağız dolusu olmayan kusuntu.
7-
Ağızdan çıkan balgam.
8-
Oturduğu yerde veya namazda uyumak.
9-
Ağlamak.
Geri Dön